వైఎస్ జగన్ రాజకీయ జీవితంలో ఇప్పుడు కనిపిస్తున్న పెద్ద సమస్య ప్రత్యర్థులు కాదు. తనకు అత్యంత దగ్గరగా ఉన్నవాళ్లతో వచ్చే సమస్యలను సమయానికి ఆపగల వ్యక్తి లేకపోవడం. రాజకీయాల్లో ప్రతి నాయకుడికీ విభేదాలు వస్తాయి. కుటుంబంలో వస్తాయి. పార్టీలో వస్తాయి. సీనియర్ నేతలతో వస్తాయి. కానీ అవి బయటకు వచ్చి పెద్ద రాజకీయ ఆయుధాలుగా మారకముందే మాట్లాడి సర్దుబాటు చేసే వాళ్లు ఉండాలి. జగన్ చుట్టూ అలాంటి వ్యక్తి కనిపించడం లేదనే భావన ఇప్పుడు బలపడుతోంది.
షర్మిల నుంచి విజయసాయిరెడ్డి వరకు.. సమస్య ఒకటేనా?
జగన్కు రాజకీయంగా అత్యంత ఎక్కువ ఇబ్బంది కలిగించిన వారిలో కొందరు ఆయనకు ఒకప్పుడు అత్యంత దగ్గరగా ఉన్నవారే. వైఎస్ షర్మిలతో విభేదాలు కుటుంబ పరిధిని దాటి రాజకీయ పోరాటంగా మారాయి. వైఎస్ సునీత కూడా జగన్కు వ్యతిరేకంగా బహిరంగంగా నిలిచారు. విజయమ్మ కూడా కుటుంబ విభేదాల మధ్య రాజకీయంగా అసౌకర్యమైన పరిస్థితుల్లో కనిపించారు. ఇప్పుడు విజయసాయిరెడ్డి విషయంలోనూ అదే ప్రశ్న వస్తోంది. ఒకప్పుడు జగన్కు అత్యంత విశ్వసనీయుడిగా, పార్టీకి కీలక వ్యూహకర్తగా కనిపించిన వ్యక్తే తర్వాత బహిరంగంగా అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసే పరిస్థితికి ఎందుకు వెళ్లారు? ఇక్కడ వ్యక్తులు మారుతున్నారు. కానీ pattern మాత్రం ఒకటే — సమస్య మొదలైనప్పుడు దాన్ని లోపలే మాట్లాడి చల్లార్చే వ్యవస్థ కనిపించడం లేదు.
జగన్ దగ్గర ‘అవును సార్’ అనేవాళ్లు ఎక్కువయ్యారా?
ఏ నాయకుడికైనా తనకు నిజం చెప్పగల వ్యక్తులు అవసరం. ముఖ్యంగా అధికారం ఉన్నప్పుడు మరింత అవసరం. కానీ నాయకుడికి నచ్చే మాటలే చెప్పే వాళ్లు చుట్టూ పెరిగితే బయట జరుగుతున్న అసలు విషయం చాలా ఆలస్యంగా తెలుస్తుంది. వైసీపీపై కూడా చాలా కాలంగా ఇదే విమర్శ ఉంది.ఎవరికి ప్రజల్లో బలం ఉంది? ఎవరు కేవలం నాయకత్వానికి దగ్గరగా ఉన్నారు? ఎవరిని ఎక్కడ ఉపయోగించాలి? ఎవరిని ఎప్పుడు కూర్చోబెట్టి మాట్లాడాలి? ఈ చిన్న చిన్న రాజకీయ నిర్ణయాలే చివరకు పెద్ద ఫలితాలను ఇస్తాయి. జగన్ విషయంలో మాత్రం ఒకరిని ఒక్కసారిగా చాలా దగ్గరకు తీసుకోవడం, తర్వాత దూరం కావడం, ఆ తర్వాత అదే వ్యక్తి బయటకు వచ్చి మాట్లాడటం పదేపదే కనిపిస్తోంది.
చంద్రబాబుకు అలాంటి ‘బఫర్’ వ్యవస్థ ఉంది
చంద్రబాబు రాజకీయ ప్రయాణాన్ని చూస్తే ఒక తేడా కనిపిస్తుంది. ఆయనకు నేరుగా సంబంధించిన ప్రతి వివాదాన్ని ఆయనే పరిష్కరించాల్సిన పరిస్థితి చాలా సందర్భాల్లో రాదు. పార్టీకి బయట ఉన్నా, సమాజంలో గౌరవం ఉన్నా, వ్యాపార–మీడియా–రాజకీయ రంగాల్లో ప్రభావం ఉన్నా.. మధ్యలో మాట్లాడగల వ్యక్తులు ఆయన రాజకీయ ప్రయాణంలో ఎప్పుడూ కనిపించారు. రామోజీరావు, వెంకయ్య నాయుడు వంటి పెద్దలు వివిధ సందర్భాల్లో చంద్రబాబు రాజకీయ ప్రయోజనాలకు అనుకూలంగా ఉండే సామాజిక, రాజకీయ వాతావరణాన్ని సృష్టించడంలో ప్రభావం చూపారనే అభిప్రాయం చాలా కాలంగా ఉంది. ఇక్కడ విషయం వ్యక్తుల గురించి కాదు. ఆ స్థాయి ‘elder statesman’ లేదా father figure ఒక నాయకుడికి ఎంత అవసరమో అన్నదే పాయింట్.
జగన్కు ఇప్పుడు అలాంటి వ్యక్తి ఎవరు?
జగన్కు కావాల్సింది మరో జనరల్ సెక్రటరీ కాదు. మరో మీడియా అడ్వైజర్ కూడా కాదు. మరో power centre అయితే అసలు అవసరం లేదు. ఆయనకు కావాల్సింది తనకు నిజం చెప్పగల, తన మాటను ఇతరులు వినేలా చెప్పగల, ఇతరుల బాధను జగన్కు అర్థమయ్యేలా చెప్పగల వ్యక్తి. అలాంటి వ్యక్తికి రాజకీయ పదవి అవసరం లేదు. కానీ కొన్ని లక్షణాలు మాత్రం అవసరం. జగన్కు వ్యక్తిగతంగా గౌరవం ఉండాలి. వైఎస్ కుటుంబంతో మాట్లాడగల స్థాయి ఉండాలి. రెడ్డి సమాజంలో లేదా విస్తృత సామాజిక వర్గాల్లో ప్రభావం ఉండాలి. పార్టీ నాయకులు కూడా గౌరవించే వ్యక్తి కావాలి. అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా జగన్తో “ఇది తప్పు” అని చెప్పగల ధైర్యం ఉండాలి.
షర్మిల విషయంలో అలాంటి వ్యక్తి ఉంటే?
జగన్–షర్మిల మధ్య విభేదాలు మొదలైన సమయంలో ఇద్దరితోనూ మాట్లాడగల ఒక పెద్దమనిషి ఉంటే పరిస్థితి ఇంత దూరం వచ్చేదా? సునీత విషయంలో కుటుంబ పెద్దలు, నమ్మకమైన మధ్యవర్తులు ముందుగానే రంగంలోకి దిగితే రాజకీయ విభేదం ఇంత తీవ్రమయ్యేదా? విజయసాయిరెడ్డి వంటి వ్యక్తి అసంతృప్తి పెరుగుతున్నప్పుడే అతనితో మాట్లాడి, గౌరవప్రదమైన exit లేదా reconciliation ఇచ్చి ఉంటే తర్వాతి damage తగ్గేదా? ఇవన్నీ hypothetical ప్రశ్నలే. కానీ రాజకీయాల్లో damage control కూడా leadershipలో భాగమే.
వైసీపీలో సమస్య ‘నంబర్ టూ’ కాదు
వైసీపీలో ఎప్పుడూ ఎవరు నంబర్ టూ? ఎవరు జగన్కు దగ్గర? ఎవరి మాట ఎక్కువగా వినిపిస్తోంది? అనే చర్చ ఉంటుంది. నిజానికి పార్టీకి అవసరమైనది నంబర్ టూ కాదు. నమ్మకమైన institutional mechanism. పెద్దిరెడ్డి, బొత్స, వంటి రాజకీయ అనుభవం ఉన్న నాయకులను వారి సామర్థ్యానికి తగ్గట్టుగా ఉపయోగించుకోవచ్చు. అదే సమయంలో పార్టీకి బయట లేదా రాజకీయ పదవుల పట్ల ఆసక్తి లేని ఒక respected elderను informal mediatorగా ఉంచుకోవచ్చు. అలాంటి వ్యక్తి పని జగన్ తరఫున రాజకీయాలు చేయడం కాదు.జగన్కి చేరని మాటలను జగన్ వరకు తీసుకెళ్లడం. జగన్ మాటను కోపంగా ఉన్నవాళ్లకు అర్థమయ్యేలా చెప్పడం. అంతే. కానీ ఆ ‘అంతే’ అనే పని చాలా సందర్భాల్లో పార్టీని పెద్ద నష్టాల నుంచి కాపాడుతుంది.
జగన్కు అసలు అవసరం ఇదే
ప్రస్తుతం వైసీపీ ముందు ఉన్న సమస్యల్లో ఎన్నికల వ్యూహం ఒకటి. క్యాడర్ ఒకటి. నాయకత్వ మార్పులు మరోటి. కానీ వీటన్నింటికంటే ముందు జగన్ తన చుట్టూ ఉన్న వ్యవస్థను మార్చుకోవాల్సి ఉంది. ఎవరు తనకు నిజంగా ఉపయోగపడుతున్నారు? ఎవరు గోడలా నిలబడి ఇతరులను దూరం చేస్తున్నారు? ఎవరు సమస్య వచ్చినప్పుడు పరిష్కరిస్తున్నారు? ఎవరు సమస్యనే పెద్దదిగా చేస్తున్నారు? ఈ తేడా గుర్తించాలి. ఎందుకంటే ప్రత్యర్థి దాడి చేస్తే పార్టీ మొత్తం జగన్ వెనుక నిలబడుతుంది. కానీ నమ్మిన వ్యక్తే బయటకు వచ్చి మాట్లాడితే ఆ damage చాలా లోతుగా ఉంటుంది. అందుకే జగన్కు ఇప్పుడు కావాల్సింది మరో loyalist కాదు. ఒక పెద్దమనిషి. ఒక mediator. అవసరమైతే జగన్కే “ఆగండి” అని చెప్పగల father figure. వైసీపీకి ప్రస్తుతం అత్యంత అవసరమైన రాజకీయ నియామకం బహుశా అదే.