దేశవ్యాప్తంగా ఆసక్తి రేపుతున్న కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27 ప్రవేశపెట్టేందుకు కౌంట్డౌన్ మొదలైంది. ఆదివారం లోక్సభలో కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ బడ్జెట్ను సమర్పించనుండగా, ఈసారి బడ్జెట్ రూపకల్పనలో కీలక మార్పులు ఉండబోతున్నాయనే సంకేతాలు వెలువడుతున్నాయి. దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ప్రసంగ నిర్మాణంలో మార్పులు చేసి, కొత్త ఆర్థిక దిశను ప్రతిబింబించేలా బడ్జెట్ ఉండనుందని సమాచారం.
ఇప్పటివరకు బడ్జెట్ ప్రసంగంలో పార్ట్–Aలో ప్రధాన విధానాలు, పార్ట్–Bలో పన్ను మార్పులు, ప్రకటనలు మాత్రమే ఉండే సంప్రదాయం కొనసాగింది. అయితే ఈసారి ఆ విధానానికి భిన్నంగా, పార్ట్–Bను విస్తృత దృక్పథంతో ఉపయోగించనున్నట్లు తెలుస్తోంది. స్వల్పకాలిక చర్యలు మాత్రమే కాకుండా, దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక లక్ష్యాలు, అభివృద్ధి వ్యూహాలు, గ్లోబల్ స్థాయిలో భారత స్థానం వంటి అంశాలను కూడా ఇందులో ప్రస్తావించనున్నారని ఆర్థిక వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి.
21వ శతాబ్దం రెండో త్రైమాసిక దశలోకి భారత్ అడుగుపెడుతున్న తరుణంలో, స్థానిక బలాలు, ప్రపంచ మార్కెట్ అవకాశాలు, పెట్టుబడుల దిశ, మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణ, తయారీ రంగ ప్రోత్సాహం వంటి అంశాలపై స్పష్టమైన రోడ్మ్యాప్ను ప్రభుత్వం వెల్లడించే అవకాశముందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. సాధారణ పన్ను తగ్గింపులు, పెంపులకే పరిమితం కాకుండా, భవిష్యత్ ఆర్థిక నిర్మాణానికి బ్లూప్రింట్ ఇవ్వాలనే ఒత్తిడి కూడా కేంద్రంపై ఉంది.
నిర్మలా సీతారామన్కు ఇది వరుసగా తొమ్మిదో బడ్జెట్ కావడం ప్రత్యేకత. 2019లో ఆమె సాంప్రదాయ లెదర్ బ్రీఫ్కేస్ స్థానంలో ఎరుపు వస్త్రంతో కట్టిన ‘బాహి-ఖాతా’ తీసుకువచ్చి కొత్త పద్ధతిని ప్రారంభించారు. ఆ తర్వాత డిజిటల్ దిశగా అడుగులు వేసిన కేంద్రం, గత నాలుగేళ్లుగా కాగిత రహిత బడ్జెట్ను అమలు చేస్తోంది. ఈసారి కూడా పూర్తిగా డిజిటల్ ఫార్మాట్లోనే బడ్జెట్ పత్రాలు అందుబాటులోకి రానున్నాయి.
మరోవైపు ఆర్థిక లోటు, అప్పు–జీడీపీ నిష్పత్తి, వ్యయ నియంత్రణ చర్యలపై మార్కెట్లు తీవ్ర ఆసక్తితో ఎదురుచూస్తున్నాయి. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో లోటును నియంత్రణలోకి తీసుకువచ్చిన ప్రభుత్వం, వచ్చే సంవత్సరానికి స్పష్టమైన లక్ష్యాలను ప్రకటిస్తుందా లేదా అన్నది కీలకంగా మారింది. పెట్టుబడిదారులు, పరిశ్రమలు, మధ్యతరగతి, పన్ను చెల్లింపుదారులు — అందరి దృష్టి ఇప్పుడు లోక్సభపై కేంద్రీకృతమైంది.