ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికల నగారా మోగకముందే పల్లెల్లో ప్రజాస్వామ్యం అంగట్లో సరుకుగా మారిపోతోంది. గ్రామాల అభివృద్ధి, శాంతిభద్రతల పేరుతో ప్రోత్సహించే ఏకగ్రీవ ఎన్నికల విధానం ఇప్పుడు బహిరంగ వేలంపాటలకు వేదికగా మారింది. తాజాగా తిరుపతి జిల్లా సత్యవేడు మండలంలోని ఒక మేజర్ పంచాయతీలో ఎస్టీ రిజర్వ్డ్ స్థానం కోసం 3 గురు అభ్యర్థుల మధ్య రచ్చబండ సాక్షిగా బహిరంగ వేలం నిర్వహించడం తీవ్ర కలకలం రేపింది. గ్రామ పెద్దల సమక్షంలో రూ. 5 లక్షలతో మొదలైన ఈ బేరసారాలు ఏకంగా రూ. 15 లక్షలకు చేరాయి. అయితే ఈ వ్యవహారం బయటకు పొక్కడం, వివాదం ముదరడంతో చివరి నిమిషంలో గ్రామ పెద్దలు ఆ వేలాన్ని రద్దు చేశారు.
నిజానికి ఇలాంటి వేలంపాటలు కేవలం సత్యవేడు మండలానికే పరిమితం కాలేదు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పలు జిల్లాల్లో సర్పంచ్ పదవులకు కోట్ల రూపాయల్లో ధర పలుకుతుండటం విస్మయానికి గురిచేస్తోంది. బాపట్ల జిల్లా వేటపాలెం మండలం చల్లారెడ్డిపాలెం పంచాయతీ సర్పంచ్ పదవి ఏకంగా రూ. 2.30 కోట్లకు వేలంలో పలికింది. ఎన్టీఆర్ జిల్లా గూడవల్లి సర్పంచ్ స్థానాన్ని రూ. 1.20 కోట్లకు వేలంలో దక్కించుకున్నారు. పల్నాడు జిల్లా నరసరావుపేట మండలం జొన్నలగడ్డలో రూ. 81 లక్షలు, అనంతపురం జిల్లా కొప్పలకొండ గ్రామంలో రామాలయ నిర్మాణం పేరుతో రూ. 29 లక్షలకు సర్పంచ్ పదవిని వేలం వేశారు.
ఇక అమలాపురం రూరల్ మండలం బండారులంకలో రూ. 1.50 కోట్లు, మరికొన్ని చోట్ల ఏకంగా 1 ఎకరం నుంచి 2 ఎకరాల భూమిని రాసిస్తామని అభ్యర్థులు బహిరంగ ఆఫర్లు ప్రకటిస్తున్నారు. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో ఇలాంటి బహిరంగ వేలంపాటలు ఎంతవరకు సమంజసం అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు తీవ్రంగా చర్చనీయాంశమవుతోంది. భారత రాజ్యాంగం ప్రతి పౌరుడికి కల్పించిన అత్యంత పవిత్రమైన ఓటు హక్కును, ఎన్నికల్లో పోటీ చేసే హక్కును ఇలా కొద్దిమంది గ్రామ పెద్దలు రచ్చబండ వద్ద కూర్చుని డబ్బుకు అమ్ముకోవడం ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తిని ఖూనీ చేయడమే.
గ్రామాభివృద్ధి కోసమో లేదా ఆలయ నిర్మాణం కోసమో నిధులు సమకూరుతున్నాయని సమర్థించుకున్నా, ఇది పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధమైన, అనైతికమైన చర్య. ఎన్నికల నియమావళి ప్రకారం ఓటర్లను ప్రలోభపెట్టడం లేదా అభ్యర్థులను పోటీ నుంచి తప్పించేందుకు డబ్బు ఆశ చూపడం తీవ్రమైన నేరం. ఇక్కడ అత్యంత ప్రమాదకరమైన కోణం మరొకటి ఉంది. రూ. 15 లక్షల నుంచి రూ. 2.30 కోట్ల వరకు కుమ్మరించి వేలంలో సర్పంచ్ పదవిని కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి, గెలిచిన తర్వాత ప్రజాసేవ చేస్తాడా లేక తాను పెట్టిన పెట్టుబడిని వడ్డీతో సహా తిరిగి రాబట్టుకోవడానికి అవినీతికి పాల్పడతాడా అనేది ఆలోచించాల్సిన విషయం.
పంచాయతీ నిధులను పక్కదారి పట్టించడం, ప్రభుత్వ పథకాల్లో కమీషన్లు దండుకోవడం వంటి అక్రమాలకు ఈ వేలంపాటలే పునాది వేస్తాయి. పైగా డబ్బున్న భూస్వాములు, వ్యాపారులు మాత్రమే పదవులను కొనుగోలు చేసే పరిస్థితి వస్తే, నిజాయితీపరులైన సామాన్యులు, పేదలు ఎన్నికల్లో పోటీ చేసే అవకాశమే లేకుండా పోతుంది. ప్రజాస్వామ్యంలో నాయకుడిని ఎన్నుకోవాల్సింది ప్రజల ఓటు బలం కానీ, రచ్చబండ వద్ద జరిగే నోట్ల కట్టల వేలం కాదు. ఈ ధనస్వామ్య పోకడలను అరికట్టకపోతే రాబోయే రోజుల్లో ఎమ్మెల్యే, ఎంపీ సీట్లకు కూడా ఇలాగే బహిరంగ వేలం వేసే దుస్థితి దాపురిస్తుంది. సత్యవేడు ఘటనపై మరియు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న ఇలాంటి అనధికారిక వేలంపాటలపై రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం, పోలీసులు తక్షణమే కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని, బాధ్యులపై కేసులు నమోదు చేసి ప్రజాస్వామ్య విలువలను కాపాడాలని మేధావులు, సామాన్య ప్రజలు ముక్తకంఠంతో డిమాండ్ చేస్తున్నారు.